Έντυπη Έκδοση

Το «Τζουράσικ Παρκ» της Λέσβου

Ενα πρότυπο διεθνές... γεωπάρκο, με την απολιθωμένη πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια χλωρίδα της περιοχής, δημιουργείται στη νησίδα Νησιώπη, μπροστά στην «πρωτεύουσα» της απολιθωματοφόρου Λέσβου, το Σίγρι, με την ελπίδα να φέρει τουρίστες...

Το εντυπωσιακότερο εύρημα που ήλθε στο φως κατά τη διάρκεια των ανασκαφών που πραγματοποιούνται εδώ και λίγους μήνες στη Νησιώπη είναι ένας γιγάντιος κορμός δέντρου, ο οποίος αποκαλύφθηκε σχεδόν ακέραιος στη φυσική του θέση. Το απολίθωμα έχει συνολικό μήκος 17,2 μέτρα, ενώ η διάμετρός του κοντά στη βάση τού κορμού είναι ένα μέτρο και 70 εκατοστά.

«Το ριζικό του σύστημα», τονίζει ο διευθυντής του Μουσείου Απολιθωμένου Δάσους Σιγρίου Λέσβου και καθηγητής, Νίκος Ζούρος, βρίσκεται υψηλότερα από τον υπόλοιπο κορμό, που φαίνεται ότι, μετά την πτώση του, κατέληξε στην πλαγιά του μικρού λόφου πάνω στον οποίο είχε φυτρώσει.

«Το εντυπωσιακότερο όμως», συνεχίζει ο κ. Ζούρος, «είναι ότι το δέντρο αυτό αποκαλύπτει και τις συνθήκες τού ενταφιασμού του μέσα σε ένα μεγάλο ρεύμα ηφαιστειακών υλικών, που με την πίεσή του φαίνεται να ξερίζωσε το γιγάντιο δέντρο και να το έριξε στο έδαφος. Μελετώντας τη διάταξή του στο χώρο, μπορούμε να ανασυνθέσουμε την πορεία των ηφαιστειακών υλικών που προέρχονται από τα μεγάλα ηφαιστειακά κέντρα, τα οποία βρισκόνταν στα ανατολικά. Ο δυνατός χείμαρρος της ηφαιστειακής λάσπης ξερίζωσε το δέντρο και το έριξε στο έδαφος και αμέσως ο κορμός σκεπάστηκε από ένα παχύ στρώμα ηφαιστειακής λάσπης».

Ευρήματα

Το απολιθωμένο αυτό κωνοφόρο δέντρο, κατά πάσα πιθανότητα πρόγονος της σεκόιας, πρόκειται για εντυπωσιακό εύρημα, το οποίο μετά την ανασκαφή του συντηρήθηκε, ενώ συγκολλήθηκαν στο σώμα του περισσότερα από 450 θραύσματα, κυρίως στο τμήμα των κλαδιών και του ριζικού συστήματος. Εν τω μεταξύ, δεκάδες άλλοι κατακείμενοι και ιστάμενοι κορμοί έχουν έλθει στην επιφάνεια από τις συνεχιζόμενες εργασίες ανάδειξης των απολιθωμάτων της Νησιώπης. Επίσης, εντυπωσιακές εμφανίσεις απολιθωμένων δέντρων της οικογένειας των ταξοδιειδών εμφανίζονται στη δυτική ακτή και αποτελούν παραδοσιακή θέση παρατήρησης των επισκεπτών της περιοχής.

Εκτός από τις απολιθωματοφόρες θέσεις, εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι θέσεις των ηφαιστειακών, τεκτονικών, γεωμορφολογικών και παρακτίων γεωτόπων. Οι γεωμορφές εμφανίζονται πολύ συχνά στην παράκτια ζώνη, ως αποτέλεσμα της αποσάθρωσης των πετρωμάτων της περιοχής. «Το Πάρκο της Νησιώπης», λέει ο κ. Ζούρος, «για την ανάδειξη του οποίου θα εργαστούμε και το 2014, με τη λειτουργία του θα συμβάλει μέσα από την προώθηση ειδικών μορφών τουρισμού και θα συντελέσει στην προστασία και διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος».

Μέσω ΕΣΠΑ

Στο πλαίσιο του έργου, που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ, θα δημιουργηθούν οι υποδομές για τη μετάβαση των επισκεπτών της περιοχής του Απολιθωμένου Δάσους σε ένα νησιωτικό πάρκο, όπου θα έχουν τη μοναδική ευκαιρία να θαυμάσουν το θαλάσσιο τμήμα του απολιθωμένου δάσους που βρίσκεται στην παράκτια ζώνη της Νησιώπης. Η μετάβαση των επισκεπτών θα γίνεται με ειδικό καραβάκι με γυάλινο πάτο, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να παρατηρήσουν τις μοναδικές απολιθωματοφόρες θέσεις που βρίσκονται σήμερα κάτω από τη θάλασσα.

Και ο κ. Ζούρος καταλήγει: «Αντικείμενο του έργου αποτελεί η αξιοποίηση και ανάδειξη του τμήματος του Απολιθωμένου Δάσους της Λέσβου, που βρίσκεται στη νησίδα Νησιώπη, με τη δημιουργία επισκέψιμου πάρκου. Παράλληλα, η ανάδειξη και προβολή του Απολιθωμένου Δάσους της Νησιώπης αναμένεται να συμπληρώσουν την εικόνα του Απολιθωμένου Δάσους της Λέσβου, η έκταση του οποίου είναι στην πραγματικότητα πολύ μεγαλύτερη από τα υπάρχοντα επισκέψιμα πάρκα στις θέσεις Μπαλή, Αλώνια, Σίγρι και Πλάκα Σιγρίου».

Τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους

Η Νησιώπη ή Μεγαλονήσι είναι η νησίδα που κλείνει από δυτικά τον κόλπο του Σιγρίου και αποτελεί τμήμα της ευρύτερης περιοχής του Απολιθωμένου Δάσους της Λέσβου. Η Νησίδα Νησιώπη και το θαλάσσιο τμήμα γύρω από τη νησίδα προστατεύονται με το Προεδρικό Διάταγμα για την κήρυξη του Απολιθωμένου Δάσους ως Διατηρητέου Μνημείου της Φύσης.

Παράλληλα, η νησίδα Νησιώπη προστατεύεται ως Τόπος Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, περιλαμβάνεται μεταξύ των περιοχών που αποτελούν τον Εθνικό Κατάλογο των περιοχών του δικτύου Natura 2000, ενώ επίσης προστατεύεται από την Σύμβαση της Βαρκελώνης (1997).

Στη νησίδα έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα, από τις ερευνητικές εργασίες του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, χερσαία και θαλάσσια τμήματα απολιθωμένων κορμών. Σχεδόν σε όλη την έκταση του νησιού έχουν εντοπιστεί εκατοντάδες απολιθωμένοι κορμοί δέντρων, ιστάμενοι ή κατακείμενοι, με εντυπωσιακούς χρωματισμούς. Η μεγάλη συγκέντρωση φυτικών απολιθωμάτων στη Νησιώπη την καθιστά ένα μοναδικό γεώτοπο.

Στη δυτική πλευρά του νησιού, η δράση των κυμάτων αποκαλύπτει γιγαντιαίους κορμούς κωνοφόρων (προγονικές μορφές σεκόιας), αλλά και αγγειόσπερμων δέντρων που κείτονται στην ακρογιαλιά. Στη θαλάσσια περιοχή γύρω από το νησί εμφανίζονται δεκάδες απολιθωμένοι κορμοί δέντρων που βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Παράλληλα, δεκάδες ρήγματα που εμφανίζονται στην επιφάνεια και στις απόκρημνες ακτές του νησιού μαρτυρούν την έντονη ρηξιγενή τεκτονική δράση που γνώρισε η περιοχή κατά το πρόσφατο γεωλογικό παρελθόν και είναι ενδεικτικά της πρόσφατης αποκοπής της νησίδας από την υπόλοιπη Λέσβο. Η μελέτη των ρηγμάτων αυτών δίνει εξαιρετικά χρήσιμες πληροφορίες για τη γεωλογική ιστορία του Αιγαίου.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
ΕΣΠΑ
Γεωλογία