Έντυπη Έκδοση

ΤΟ ΕΡΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΑΛΑΜΑ ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΕ ΒΟΡΕΙΑ ΠΙΝΔΟ, ΒΑΛΙΑ ΚΑΛΝΤΑ ΚΑΙ ΖΑΓΟΡΟΧΩΡΙΑ

Οικολογικά ένοχη η εκτροπή του Α(θ)ώου ποταμού

Φορείς και οργανώσεις καταγγέλλουν ότι το ποσοστό κατακράτησης νερού δεν θα είναι 3%, όπως το παρουσιάζει το υπουργείο, αλλά 56,2%!

«Πρόκειται για εκτροπή της ευρωπαϊκής πολιτικής, της εθνικής νομοθεσίας, και της λογικής», λέει στην «Ε» ο Κρίτων Αρσένης. «Την ερημοποίηση του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου, του Εθνικού Δρυμού της Βάλια Κάλντα, των Ζαχοροχωρίων με το φαράγγι του Βίκου και της κοιλάδας της Κόνιτσας προωθεί η κυβέρνηση. Σχεδιάζει την εκτροπή του Αώου με σκοπό την ενίσχυση του υδροηλεκτρικού φράγματος στον Καλαμά Θεσπρωτίας, βόρεια της Ηγουμενίτσας, κοντά στις ακτές του Ιονίου».

Την καταγγελία αυτή κάνουν οι Οικολόγοι Πράσινοι, περιβαλλοντικές οργανώσεις, δήμαρχοι, αλλά και οι κάτοικοι της περιοχής.

Ηδη, όπως λένε, έχει υπογραφεί σύμβαση μεταξύ της ΔΕΗ και της κατασκευαστικής εταιρείας ΤΕΡΝΑ για την κατασκευή του φράγματος, πολύ κοντά στις πηγές του Αώου, που θα στερήσει από το πολύτιμο νερό του ποταμού ολόκληρη την περιοχή ώς τα σύνορα με την Αλβανία.

«Το σχεδιαζόμενο περιβαλλοντικό έγκλημα παραβιάζει τόσο την εθνική όσο και την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία. Πρόκειται για ακόμη ένα έργο που σχεδιάζεται να γίνει με διαδικασίες "fast track", ως "εθνικής σημασίας", ώστε να υπερκεραστούν τα οποιαδήποτε νομικά κωλύματα. Αλλά είναι ακόμη ένα "αναπτυξιακό" έργο, το οποίο ουσιαστικά δεν εξυπηρετεί κανέναν σκοπό, είναι σχεδιασμένο με προχειρότητα, δεν λαμβάνει υπόψη το περιβάλλον και τις επιπτώσεις που θα επιφέρει, ενώ συναντά τη συνολική αντίδραση κατοίκων, αρχών, φορέων, επιστημόνων και επαγγελματιών», τονίζεται στις καταγγελίες τους.

Βοβούσα Ιωαννίνων, ένα από τα χωριά που πρόκειται να πληγούν Βοβούσα Ιωαννίνων, ένα από τα χωριά που πρόκειται να πληγούν Θύελα αντιδράσεων

Το φράγμα ύψους 60 μ. θα κατασκευαστεί μεταξύ Βοβούσας και Σμιξωμάτων, στη συμβολή Αώου και Αρκουδορρέματος, μέσα σε τρία χρόνια. Τα νερά του Αώου θα διοχετεύονται στον ποταμό Μετσοβίτικο και στη λίμνη Ιωαννίνων, κι από εκεί στον Καλαμά, για την ενίσχυση της ηλεκτροπαραγωγής των υδροηλεκτρικών σταθμών Γρεβενιτίου, Μετσοβίτικου και Καλαμά.

Η κατασκευή του φράγματος έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων σε δήμους, κατοίκους, φορείς, επιστήμονες, τουριστικές επιχειρήσεις και περιβαλλοντικές οργανώσεις. Ο ίδιος ο Φορέας Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου, με γνωμοδότησή του, έχει ενημερώσει το ΥΠΕΚΑ και τις αρμόδιες υπηρεσίες για τις σημαντικά αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα έχει η κατασκευή του φράγματος.

Για το θέμα διοργανώθηκε ημερίδα το περασμένο Σάββατο στη Βοβούσα Ιωαννίνων, ένα από τα χωριά που θα πληγούν από την εκτροπή του Αώου, με την παρουσία επιστημόνων, δημάρχων της περιοχής, αλλά και δύο Ελλήνων ευρωβουλευτών: του Κρίτωνα Αρσένη, που πρόσφατα αποχώρησε από το ΠΑΣΟΚ, και του Νίκου Χρυσόγελου των Οικολόγων Πράσινων.

Στην ημερίδα παρουσιάστηκαν μελέτες και έρευνες για τις ανυπολόγιστες επιπτώσεις που θα έχει στο φυσικό περιβάλλον της βόρειας Πίνδου, του Εθνικού Δρυμού της Βάλια Κάλντα, αλλά και στον τουρισμό της περιοχής, στη γεωργία και στην κτηνοτροφία, η κατασκευή του φράγματος. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα πολυφωτογραφημένα και μελετημένα πέτρινα γεφύρια της Πίνδου δημιουργήθηκαν ακριβώς επειδή υπάρχουν αυτά τα ποτάμια.

Ο Αώος διασχίζει τη Βοβούσα με το πέτρινο γεφύρι της, αλλά και περνάει κι έξω από την Κόνιτσα, όπου μία από τις τουριστικές ατραξιόν την περιοχής είναι και το μεγάλο πέτρινο γεφύρι της πόλης. Με την εκτροπή του Αώου ακυρώνεται αυτός ακριβώς ο λόγος για τον οποίο δημιουργήθηκαν αυτά τα τεχνουργήματα που συγκεντρώνουν κάθε χρόνο αναρίθμητους τουρίστες, οι οποίοι θαυμάζουν την τεχνοτροπία των λαϊκών αρχιμαστόρων της περιοχής των Μαστοροχωρίων.

Οι Δήμοι Ζαγορίου και Κόνιτσας, φορείς και οργανώσεις έχουν εκδώσει κοινό ψήφισμα στο οποίο εκφράζουν την έντονη διαμαρτυρία τους στη δημιουργία του φράγματος και την εκτροπή του Αώου. Καταγγέλλουν ότι στόχος του εγχειρήματος δεν είναι άλλος από το εργολαβικό κέρδος.

Τα πολυ-φωτογρα-φημένα και μελετημένα πέτρινα γεφύρια της Πίνδου δημιουργή-θηκαν ακριβώς επειδή υπάρχουν αυτά τα ποτάμια Τα πολυ-φωτογρα-φημένα και μελετημένα πέτρινα γεφύρια της Πίνδου δημιουργή-θηκαν ακριβώς επειδή υπάρχουν αυτά τα ποτάμια Αλλάζει όλο το περιβάλλον

Καταγγέλλουν επίσης ότι οι επενδυτές και ο αναπληρωτής υπουργός ΠΕΚΑ παρουσιάζουν ποσοστό παρακράτησης του νερού 3% της ετήσιας παροχής του ποταμού, αποκρύπτοντας ότι δεν αναφέρονται στο σημείο της εκτροπής, που είναι οι πηγές, αλλά στην έξοδο του Αώου προς την Αλβανία, μετά τη συνένωσή του με τους παραποτάμους Βοϊδομάτη και Σαραντάπορο. Το πραγματικό ποσοστό είναι 43%, διότι από τα 151,3 εκατ. κ.μ. νερού στη θέση υδροληψίας (Βάλια Κάλντα), θα αντληθεί ποσότητα 70 εκατ .κ.μ. Συνολικά το ποσοστό νερού που θα εκτραπεί από τη θέση υδροληψίας, τις πηγές Αώου, είναι 56,2%, τονίζουν.

«Θα αλλάξουν ολόκληρο το φυσικό περιβάλλον της περιοχής από τη Βοβούσα ώς την Κόνιτσα, όπου όλες οι δραστηριότητες που έχουν αναπτυχθεί έχουν άμεση σχέση με το περιβάλλον και το νερό», λέει ο αντιδήμαρχος Ζαγορίου, Ευτύχιος Μαλανδράκης. Στη γνωμοδότηση του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου επισημαίνεται ότι η θέση της υδροληψίας προτείνεται εντός της Ζώνης Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών, θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την οικολογική ισορροπία των οικοσυστημάτων της ευρύτερης περιοχής, ενώ εκτιμάται ότι το περιβαλλοντικό κόστος θα είναι δυσανάλογα μεγαλύτερο από το όποιο αναμενόμενο όφελος προκύψει από την παραγωγή ενέργειας. Σημειώνεται επίσης ότι: «Η επίκληση εθνικών και άλλων διαστάσεων για να υποστηριχθεί η σκοπιμότητα του έργου αδικούν τόσο τις τοπικές κοινωνίες όσο και το σπουδαίο φυσικό πλούτο της βόρειας Πίνδου, τον οποίο έχουμε συλλογική ευθύνη να διαφυλάξουμε.».

«Πρόκειται για εκτροπή της ευρωπαϊκής πολιτικής, της εθνικής νομοθεσίας, της προστασίας του περιβάλλοντος και της λογικής», λέει στην «Ε» ο ευρωβουλευτής Κρίτων Αρσένης. «Είναι μια πολύ ανησυχητική εξέλιξη, καθώς, με πρόσχημα την κρίση στη χώρα μας, δημιουργείται γενικότερα εύφορο έδαφος για fast track διαδικασίες, με τις γνωστές πια εκπτώσεις στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος».

Αδιαφανής πολιτική

Οπως λέει, το έργο είχε απορριφθεί από το ΥΠΕΚΑ, τον Νοέμβριο του 2009, αλλά τα σχέδια για την κατασκευή του επανήλθαν αμέσως μόλις η κυβέρνηση Σαμαρά ανέλαβε τις τύχες της χώρας. «Εχουμε, λοιπόν, ακόμη ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αδιαφανούς κυβερνητικής πολιτικής που εξυπηρετεί ιδιωτικά συμφέροντα, παραγκωνίζοντας τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας».

Το θέμα έφερε στην Κομισιόν με ερώτησή του ο Νίκος Χρυσόγελος. Ζήτησε να μάθει αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ενημέρωση από τις ελληνικές αρχές για το σχέδιο εκτροπής του Αώου και τις πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αν οι ελληνικές αρχές μπορούν να εγκρίνουν την κατασκευή υδροηλεκτρικών φραγμάτων ενώ δεν έχουν ολοκληρωθεί τα σχέδια διαχείρισης υδάτινων πόρων, όπως προβλέπει η Οδηγία 2000/60 ΕΚ, αν η εκτροπή ενός ποταμού από μια λεκάνη απορροής (Αώου: GR11, ΦΕΚ 1383/Β/2010) σε άλλη (Καλαμά: GR12, ΦΕΚ 1383/Β/2010) είναι σύμφωνη με το πνεύμα της Οδηγίας 2000/60, και αν ο σχεδιασμός του συγκεκριμένου έργου είναι συμβατός με την ευρωπαϊκή Οδηγία περί οικοτόπων (92/43/ΕΟΚ).

«Πιστεύαμε ότι η κρίση της οικονομίας και του πολιτικού συστήματος θα είχε δώσει πολύτιμα μαθήματα σε όσους προωθούν έργα με μόνο γνώμονα τα περιορισμένα συμφέροντα λίγων, αλλά με επιπτώσεις που θα υποβαθμίσουν τις ζωές πολλών και κατά τη διάρκεια πολλών γενεών. Τα εθνικά πάρκα και οι προστατευόμενες περιοχές αποτελούν εθνική κληρονομιά και δεν είναι δυνατόν να υποθηκεύονται για τόσο παράλογες προθέσεις. Περιμένουμε με ανυπομονησία την απάντηση της Κομισιόν, για να δούμε αν είναι πράγματι θεματοφύλακας της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα νερά, με δεδομένο ότι έχουμε σε αυτή την περίπτωση σαφώς καταστρατήγηση της "Οδηγίας Πλαίσιο για τα Νερά", αλλά και άλλων ευρωπαϊκών πολιτικών για τα οικοσυστήματα», δηλώνει ο Ν. Χρυσόγελος.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Περιβαλλοντικές οργανώσεις
Λίμνες/Ποτάμια
Περιβάλλον & οικολογία