Ηλεκτρονική Έκδοση

Γραμμικός επιταχυντής, ο διάδοχος του CERN

Το Νοέμβριο ξεκινά το ιστορικό πείραμα στον επιταχυντή αδρονίων (LHC) στο CERN. Ήδη, ωστόσο, ο γενικός διευθυντής του προγράμματος, Ρολφ Ντίτερ Χόιερ δήλωσε ότι θα καταβάλει προσπάθειες για να κατασκευαστεί στο CERN και ο μελλοντικός «γραμμικός επιταχυντής», το επόμενο μεγάλο πείραμα στον χώρο της σωματιδιακής φυσικής διεθνώς.

Σε συνέντευξή του στο physicsworld.com, ο Χόιερ τόνισε ότι η δημιουργία του νέου μεγάλου επιταχυντή εντάσσεται στα σχέδιά του να διεθνοποιήσει περαιτέρω το CERN. Ο νέος επιταχυντής θα είναι γραμμικός και όχι κυκλικός, όπως αυτός που υπάρχει στο υπόγειο τούνελ μήκους 27 χλμ. κάτω σύνορα Γαλλίας και Ελβετίας.

Ωστόσο για τον γραμμικό επιταχυντή, γνωστό και ως «CLIC», στον οποίο θα συγκρούονται ηλεκτρόνια και αντι-ηλεκτρόνια, γνωστά και ως ποζιτρόνια, αναμένεται σκληρός ανταγωνισμός από εναλλακτικές υποψηφιότητες για την φιλοξενία του. Ανάμεσα στους "μνηστήρες" περιλαμβάνεται το αμερικανικό Fermilab, όπου βρίσκεται ο επιταχυντής Tevatron, ο κυριότερος ανταγωνιστής του επιταχυντή αδρονίων του CERN. Εξάλλου, το CERN άρχισε ήδη να αναπτύσσει στα χαρτιά ένα μοντέλο του μελλοντικού γραμμικού επιταχυντή. Ένα άλλο ανταγωνιστικό σχέδιο, γνωστό ως «Διεθνής Γραμμικός Επιταχυντής», ήδη αναπτύσσεται από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας (Caltech).

Αναφερόμενος στο CERN, ο Χόιερ επιβεβαίωσε ότι ο επιταχυντής αδρονίων θα επαναλειτουργήσει στα μέσα Νοεμβρίου φέτος. Υπενθυμίζεται ότι μετά την περυσινή σοβαρή βλάβη, ο CERN τέθηκε εκτός «μάχης» για πάνω από ένα χρόνο. Στο διάστημα πυο μεσολάβησε, πραγματοποιήθηκε η επισκευή και αντικατάσταση 53 μαγνητών. Οι πρώτες συγκρούσεις πρωτονίων θα αρχίσουν το νωρίτερο προς το τέλος του 2009 και το αργότερο στις αρχές του 2010.

Οι πρώτες συγκρούσεις θα γίνουν συντηρητικά, με ενέργεια μόλις 450 GeV ανά ακτίνα. Αργότερα, θα επιχειρηθούν σφοδρότερες συγκρούσεις με ενέργεια 3,5 TeV ανά ακτίνα. Σύμφωνα με τον Χόιερ, ο επιταχυντής θα εργαστεί με αυτή την ενεργειακή ισχύ για αρκετούς μήνες. Στη συνέχεια, αναλόγως και των ευρημάτων του, κάποια στιγμή μέσα στο 2010, οι συγκρούσεις σωματιδίων θα γίνουν ακόμα ισχυρότερες, στα 5 TeV ανά ακτίνα, δηλαδή συνολικά 10 ΤeV στο σημείο συνάντησης των δύο ακτινών από αντίθετη κατεύθυνση.

Μέσα στο 2011, σύμφωνα με τους υπολογισμούς, οι συγκρούσεις θα φτάσουν τη μέγιστη ενέργεια των 7 TeV ανά ακτίνα. Η μεγάλη ελπίδα της παγκόσμιας κοινότητας των φυσικών είναι ότι οι συγκρούσεις αυτές θα αποκαλύψουν το «μποζόνιο του Χιγκς» και άλλα «εξωτικά» σωματίδια ύλης.

Από την άλλη, παρότι ο σχεδιαζόμενος γραμμικός επιταχυντής θα λειτουργεί σε χαμηλότερο ενεργειακό επίπεδο σε σχέση με τον σημερινό επιταχυντή αδρονίων, θα είναι σε θέση να κάνει ακριβέστερες μετρήσεις, επειδή οι συγκρούσεις ηλεκτρονίων - ποζιτρονίων θεωρούνται «καθαρότερες» σε σχέση με τις συγκρούσεις πρωτονίων του LHC.

Μολονότι το CERN ιδρύθηκε το 1954 ως αμιγώς ευρωπαϊκή επιστημονική εγκατάσταση, επιτρέπει σε άλλες μη ευρωπαϊκές χώρες να γίνουν μέλη του και αρκετοί φυσικοί άλλων χωρών - ιδίως από τις ΗΠΑ - έχουν βοηθήσει σημαντικά στη δημιουργία του μεγάλου επιταχυντή αδρονίων.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Επιστήμη & Τεχνολογία
Με λέξεις-κλειδιά
Φυσική