Έντυπη Έκδοση

Η Μπανανία που ζητά αξιοπρέπεια

«Μια μικρή χώρα όπως η Ονδούρα δεν έχει την πολυτέλεια της αξιοπρέπειας». Σπάνιες φορές ένας πολιτικός κάνει μια τόσο δουλοπρεπή απαξιωτική δήλωση για τη στάση της χώρας του, σαν αυτή που έκανε ο Χοσέ Ασκόνα Ογιος, πρόεδρος της Ονδούρας από το 1986 μέχρι το 1990.

Μια χώρα που έζησε σχεδόν έναν αιώνα κάτω από αμερικανοκίνητες δικτατορίες και που χάρη στη στρατηγική της θέση -συνορεύει με τη Νικαράγουα, τη Γουατεμάλα και το Ελ Σαλβαδόρ- έγινε κατά τη δεκαετία του 1980 το ορμητήριο της «αντεπανάστασης» που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ κατά του «κομμουνιστικού κινδύνου» στην Κεντρική Αμερική. Η Ονδούρα αποτελεί για πολλούς την επιτομή του υποτιμητικού τίτλου της Μπανανίας.

*Το 1840 απέκτησε την ανεξαρτησία της από την Ισπανία. Μια μάλλον κατ' όνομα ανεξαρτησία, αφού από τη μια μεριά το φεουδαρχικό καθεστώς παρέμεινε άθικτο, ενώ από την άλλη η χώρα διαδραμάτισε τον ρόλο του αμερικανικού προτεκτοράτου με την πλήρη κάλυψη της ντόπιας ολιγαρχίας.

*«Ενας βουλευτής στην Ονδούρα κοστίζει λιγότερο κι από ένα μουλάρι». Αυτό είχε δηλώσει το 1929 ο Σάμιουελ Ζεμιουρέι, πρόεδρος της Cuyamel Fruit, η οποία εν συνεχεία προσαρτήθηκε στην περίφημη United Fruit Company, εκδηλώνοντας έτσι την ανύπαρκτη εκτίμηση που έτρεφε για το πολιτικό σύστημα της χώρας και τους τόσο εύκολα εξαγοράσιμους εκπροσώπους του.

*Το 1956 ένα πραξικόπημα ανέτρεψε τον πρόεδρο Χούλιο Λοσάνο Ντίας. Η στρατιωτική χούντα παρέμεινε στην εξουσία για ένα χρόνο.

*Ο επόμενος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος, Ραμόν Βιγέδα, κυβέρνησε για έξι χρόνια. Είχε όμως το «θράσος» να προχωρήσει σε κάποιες δειλές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις και για αυτό τιμωρήθηκε σκληρά με ένα νέο πραξικόπημα το 1963.

*Εκτοτε, η Ονδούρα ζούσε στη δίνη των εναλλασσόμενων δικτατοριών, η οποία τερματίστηκε -τυπικά τουλάχιστον- το 1981 με τις πρώτες ελεύθερες εκλογές ύστερα από πολλές δεκαετίες, που ανέδειξαν πρόεδρο τον Ρομπέρτο Σουάσο Κόρδοβα.

*Ομως αυτή η νεόκοπη δημοκρατία ήταν απόλυτα ελεγχόμενη. Η Ουάσιγκτον διασφάλιζε την εσωτερική «πολιτική ειρήνη και ομαλότητα» με αντάλλαγμα την πλήρη συνεργασία των δύο βασικών πολιτικών κομμάτων, του φιλελεύθερου και του εθνικού.

Στο εσωτερικό πεδίο, άλλωστε, και οι δύο κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις δεν είχαν καμία διαφωνία ως προς τη διαιώνιση ενός αποικιοκρατικού πολιτικού συστήματος, που επέτρεπε όλη τη συσσώρευση πλούτου στα χέρια μιας ολιγάριθμης ελίτ.

*Απαντες οι ιθύνοντες συμφώνησαν στο να μεταμορφωθεί η χώρα τους σε μια τεράστια αμερικανική στρατιωτική βάση, από όπου η τότε κυβέρνηση Ρέιγκαν θα επιχειρούσε να ανατρέψει την κυβέρνηση των Σαντινίστας στη Νικαράγουα και να καταπνίξει τα αριστερά αντάρτικα κινήματα στη Γουατεμάλα και το Ελ Σαλβαδόρ.

Αλλαγή πορείας

Ολα αυτά, υπό το άγρυπνο βλέμμα του πρεσβευτή της στην Τεγουσιγάλπα, του διαβόητου Τζον Νεγκροπόντε, τον οποίο, χρόνια αργότερα, η κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους θα επιχειρούσε να διορίσει στη θέση του πρεσβευτή των ΗΠΑ στον ΟΗΕ.

Τι κέρδισε η Ονδούρα από αυτή την υποτελή στάση;

Περισσότερη πείνα, εξαθλίωση, εγκληματικότητα και έγινε χώρα-κλειδί για το λαθρεμπόριο ναρκωτικών στην Κεντρική Αμερική. Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η Ονδούρα θα παρέμενε πιστή σύμμαχος των ΗΠΑ, αν και ήσσονος σημασίας. Οι προτεραιότητες της Ουάσιγκτον είχαν αλλάξει.

Κάτι όμως είχε αρχίσει να αλλάζει και στην Ονδούρα. Ο ανατραπείς πρόεδρος Μανουέλ Σελάγια, ο οποίος εξελέγη το 2005 με το Φιλελεύθερο Κόμμα και μόνο αριστερός δεν δήλωσε ποτέ, προέβη σε πρωτοφανείς κινήσεις για την πρώην πειθήνια Μπανανία: Ταξίδεψε στην Κούβα και πήρε μέρος στη «Μπολιβαριανή εναλλακτική για την Αμερική» (ALBA).

Ο Σελάγια, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, έδειχνε να πιστεύει ότι μια μικρή χώρα όπως η Ονδούρα μπορεί να έχει και αξιοπρέπεια.

Ισως για αυτό έπρεπε να τιμωρηθεί. Εξάλλου, ο δρόμος προς την αξιοπρέπεια σχεδόν ποτέ δεν είναι σπαρμένος με ροδοπέταλα...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Ονδούρα