Έντυπη Έκδοση

ΑΤΙΜΩΡΗΣΙΑ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΚΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΟΡΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΕΥΣΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

Τρίπτυχο μέτρων κατά της διαφθοράς

Η θεσμοθέτηση μέτρων επιείκειας -ατιμωρησία μέχρι μειωμένη ποινή- για όσους καταγγέλλουν με αποδεικτικά στοιχεία πράξεις διαφθοράς, η έκπτωση από το αξίωμα των επίορκων κρατικών λειτουργών, οι οποίοι θα τιμωρούνται πιο αυστηρά, και η δήμευση των περιουσιακών στοιχείων που έχουν αποκτηθεί παράνομα ή αποκρυβεί από το «πόθεν έσχες» είναι το τρίπτυχο των αλλαγών που προωθεί η κυβέρνηση κατά της διαφθοράς στον δημόσιο τομέα.

Μετά την τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα και τα ναρκωτικά το υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εισάγει ευνοϊκές διατάξεις και για όσους καταδίδουν οικονομικά εγκλήματα κατά του Δημοσίου. Ετσι, παραμένει ατιμώρητος όποιος ιδιώτης ή υπάλληλος συμβάλει ουσιωδώς στην αποκάλυψη κυκλωμάτων διαφθοράς ή στην αποκάλυψη πράξεων διαφθοράς των προϊσταμένων του κατά το στάδιο της προανάκρισης, της ανάκρισης ή ακόμη και στο ακροατήριο.

Οι ποινές

Μειωμένη ποινή επιφυλάσσεται σε όποιον εμπλεκόμενο καταγγείλει υπουργό για αδικήματα που έχουν παραγραφεί και δεν μπορούν να διωχθούν σύμφωνα με τον νόμο περί ευθύνης υπουργών, εφόσον βέβαια η Βουλή κρίνει ότι τα αποδεικτικά στοιχεία είναι επαρκή για την τεκμηρίωση της κατηγορίας. Θυμίζουμε ότι την περίοδο της φυγοδικίας του Μ. Χριστοφοράκου το ΠΑΣΟΚ είχε κάνει σχετική πρόταση.

Σε ερώτηση εάν η ρύθμιση αφορά την υπόθεση της Ζίμενς, ο υπουργός Δικαιοσύνης Χ. Καστανίδης ανέφερε ότι «δεν νομοθετούμε με βάση την τρέχουσα ή απώτερη εμπειρία αλλά με βάση την ανάγκη να υπάρξουν σαφείς κανόνες».

Το νομοσχέδιο που παρουσίασε χθες ο κ. Καστανίδης για την τροποποίηση του νόμου 3213/2003 για το «πόθεν έσχες» και του Ποινικού Κώδικα που αφορούν τα εγκλήματα σχετικά με την υπηρεσία στοχεύει, όπως είπε, στην καταπολέμηση φαινομένων διαφθοράς με σημείο αιχμής τον αθέμιτο πλουτισμό κρατικών λειτουργών. Μόνο που και ο ίδιος παραδέχθηκε, αναφερόμενος στην εξέταση των δηλώσεων «πόθεν έσχες», ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είναι ανεπαρκείς, με αποτέλεσμα να υπάρχουν κυρωτικοί κανόνες αλλά να μην επιβάλλονται. «Στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου συγκεντρώνεται απίστευτος αριθμός δηλώσεων κρατικών αξιωματούχων που βρίσκονται στη σκιά της αλήθειας», είπε χαρακτηριστικά, επιβεβαιώνοντας την ουσιαστική λειτουργική ανυπαρξία του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου.

Καστανίδης και Κατσιφάρας, στη χθεσινή παρουσίαση του νομοσχεδίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς Καστανίδης και Κατσιφάρας, στη χθεσινή παρουσίαση του νομοσχεδίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς Ο έλεγχος

Νομικοί κύκλοι τονίζουν ότι σε κάθε περίπτωση η αποτελεσματικότητα του ελέγχου δεν στηρίζεται τόσο στην πρόβλεψη πιο αυστηρών ποινών όσο στις διαδικασίες διαλεύκανσης της παράνομης δραστηριότητας καθώς και ότι η ανάγκη καταστολής του φαινομένου της διαφθοράς πρέπει να υπακούει στην αρχή της αναλογικότητας.

Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, ο υπουργός Δικαιοσύνης θα έχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει, ζητώντας εξατομικευμένο έλεγχο συγκεκριμένων προσώπων από εκείνα που υποχρεούνται σε δήλωση «πόθεν έσχες», όταν υπάρχει καταγγελία σε βάρος τους από πολίτη, η οποία έχει υποβληθεί στον Συνήγορο του Πολίτη ή στον ίδιο τον υπουργό ή όταν έχουν δημοσιοποιηθεί στοιχεία σε βάρος τους. Για να διευκολυνθεί η υποβολή καταγγελιών εναντίον επίορκων υπαλλήλων, τα στοιχεία της ταυτότητας του καταγγέλλοντος παραμένουν απόρρητα.

Οι δημεύσεις

Σε ό,τι αφορά την ποινή της δήμευσης που επιβάλλεται με την καταδικαστική απόφαση, μέχρι σήμερα προβλεπόταν, κατ' εξαίρεση, ως υποχρεωτική για ορισμένα αδικήματα, όπως για τη δωροδοκία υπαλλήλων και δικαστών. Με τα νέα μέτρα καθίσταται κανόνας, καθώς επεκτείνεται στο έγκλημα της δωροληψίας βουλευτών ή μελών των ΟΤΑ αλλά και σε όλα τα εγκλήματα σχετικά με την υπηρεσία (απιστία, παράβαση καθήκοντος κ.λπ.) μέσω των οποίων ο υπάλληλος εξασφαλίζει παράνομα περιουσιακά οφέλη κατά κατάχρηση της υπαλληλικής του ιδιότητας. Επίσης, θα δημεύεται το μερίδιο συμμετοχής που άμεσα ή έμμεσα ανήκει στον δημόσιο λειτουργό που συμμετέχει σε off shore εταιρεία, ενώ την ίδια τύχη θα έχουν και τα περιουσιακά στοιχεία που απέκρυψε (δεν έχουν δηλωθεί καθόλου) από το «πόθεν έσχες». Δίνεται πάντως η δυνατότητα να αποφύγει τη δήμευση, αν αποδείξει τη νόμιμη προέλευση των αποκρυβέντων στοιχείων. Πρόβλεψη υπάρχει και για την περίπτωση που τα προϊόντα του εγκλήματος έχουν μεταβιβαστεί σε τρίτους ή για οποιονδήποτε λόγο δεν μπορούν να βρεθούν.

Η ποινή της στέρησης των πολιτικών δικαιωμάτων και της αυτοδίκαιης έκπτωσης των κρατικών λειτουργών από το αιρετό δημόσιο αξίωμα ή τη δημόσια θέση που κατέχουν, επιβάλλεται μόλις καταστεί αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση.

Μέτρα κατά της διαφθοράς στο Δημόσιο

*Ατιμωρησία σε όσους συμβάλλουν στην αποκάλυψη πράξεων διαφθοράς δημοσίων υπαλλήλων ή πολιτικών προσώπων και μειωμένη ποινή για όσους καταγγέλλουν βασίμως αδικήματα υπουργών που έχουν παραγραφεί.

*Δυνατότητα του υπουργού Δικαιοσύνης να ζητεί εξατομικευμένο έλεγχο της δήλωσης του πόθεν έσχες συγκεκριμένων προσώπων.

*Μετατρέπεται από πλημμέλημα σε κακούργημα ο παράνομος πλουτισμός κρατικών λειτουργών για ποσό πάνω από 73.000 ευρώ και η απόκρυψη στοιχείων από τη δήλωση περιουσιακής κατάστασης για ποσό πάνω από 300.000 ευρώ.

*Με έκπτωση από το αξίωμά τους και δήμευση της περιουσίας τους θα τιμωρούνται οι δημόσιοι λειτουργοί που συμμετέχουν, ακόμη και εμμέσως, σε off shore εταιρείες (όπως υπουργοί, υφυπουργοί, βουλευτές, γενικοί και ειδικοί γραμματείς υπουργείων, νομάρχες, δήμαρχοι, δικαστικοί, διοικητές και πρόεδροι τραπεζών που ελέγχονται από το κράτος).

*Επεκτείνεται το μέρος της δήμευσης για τους δράστες οικονομικών εγκλημάτων κατά του Δημοσίου (δωροδοκία βουλευτών, απιστία, παράβαση καθήκοντος, υπεξαίρεση, κατάχρηση εξουσίας κ.λπ.)

*Ποινικοποιείται η προσφορά για άσκηση επιρροής όταν γίνεται από δημόσιο πρόσωπο αλλά και από τρίτο (τη σύζυγο, τα παιδιά, τους συνεργάτες του). Προβλέπεται φυλάκιση από 2 έως 5 χρόνια και χρηματική ποινή από 15.000 έως 750.000 ευρώ. Αν η αξία των ανταλλαγμάτων υπερβαίνει συνολικά το ποσό των 73.000 ευρώ ή αν ο δράστης είναι υπότροπος ή ενεργεί κατ'επάγγελμα, προβλέπεται ποινή κάθειρξης μέχρι 10 ετών και χρηματική ποινή από 30.000 ευρώ έως 1.500.000 ευρώ.

*Κρατικοί λειτουργοί που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν ανακριβή δήλωση πόθεν έσχες θα διώκονται σε βαθμό κακουργήματος και θα τιμωρούνται σε κάθειρξη μέχρι 10 έτη και χρηματική ποινή από 20.000 έως 1.000.000 ευρώ, όταν αποκρύπτουν από τις ελεγκτικές αρχές συνολική περιουσία που υπερβαίνει σε αξία τα 300.000 ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται δήμευση των περιουσιακών στοιχείων που απέκρυψαν και έκπτωση από το αξίωμά τους.

*Κατά τη διάρκεια της ανάκρισης η προκαταρκτικής εξέτασης για οικονομικά εγκλήματα, θα μπορούν ο ανακριτής ή το Συμβούλιο Εφετών να απαγορεύουν την κίνηση λογαριασμών, τίτλων, χρηματοπιστωτικών προϊόντων καθώς και το άνοιγμα θυρίδων του κατηγορούμενου.

*Με κάθειρξη μέχρι 10 έτη, εκτός των άλλων δημοσίων υπαλλήλων, θα τιμωρούνται οι τελωνειακοί ή οι εφοριακοί γιατο αδίκημα της απιστίας για ποσό πάνω από 15.000 ευρώ.

*Για τα αδικήματα παραβίασης του νόμου περί πόθεν έσχες, η ανάκριση θα διενεργείται από εφέτη ανακριτή.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Με λέξεις-κλειδιά
ΠΑΣΟΚ
Κυβέρνηση
Διαφθορά