Έντυπη Έκδοση

Ποιος είναι ο κυρίαρχος;

Σε μια περίφημη ομιλία του στο Μόναχο, στις 28 Σεπτεμβρίου 1921, ο Βάλτερ Ράτεναου, ο μεγάλος γερμανός βιομήχανος και διανοούμενος που μερικούς μήνες μετά θα γινόταν και υπουργός Εξωτερικών, δήλωνε προκλητικά: «Η οικονομία είναι το πεπρωμένο μας».

GUINTO ROSSI Καθηγητής Φιλοσοφίας του Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Σαν Ραφαέλε του Μιλάνου GUINTO ROSSI Καθηγητής Φιλοσοφίας του Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Σαν Ραφαέλε του Μιλάνου Θα του απαντούσε πολεμικά, μεταξύ των άλλων, το 1927, ο νομικός και φιλόσοφος Καρλ Σμιτ με ένα άρθρο που είχε τίτλο «Η έννοια του πολιτικού», στο οποίο διεκδικούσε την προτεραιότητα του πολιτικού, διευκρινίζοντας ότι «δεν είναι δυνατό να ξεριζώσουμε το κράτος και την πολιτική και να αποπολιτικοποιήσουμε τον κόσμο».

Η πρόσφατη οικονομική κρίση, η χειρότερη στην παγκόσμια ιστορία συμπεριλαμβανόμενης και της Μεγάλης Υφεσης (Μπερνάνκι), φαίνεται να έχει δικαιώσει περισσότερο τον Ράτεναου και να έχει φέρει την οικονομία του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού σε θέση απόλυτης πρωτοκαθεδρίας, σε σημείο που η ολική αποτυχία της ιδεολογίας της «ελεύθερης αγοράς» έθεσε σε κρίση την ίδια την πολιτική δημοκρατία. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο στο κέντρο του συστήματος από το οποίο προέρχεται η κρίση, που συμπαρέσυρε και τις άλλες δυτικές οικονομίες, δηλαδή στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ο κυρίαρχος που επιβάλλει σήμερα τις (υποτιθέμενες) λύσεις στις παρούσες και μελλοντικές κρίσεις, με δυο λόγια ο νέος Λεβιάθαν, βρίσκεται στην Γουόλ Στριτ μάλλον παρά στον Λευκό Οίκο.

Το δημόσιο χρήμα ξοδεύτηκε άφθονα, αυξάνοντας το κρατικό χρέος, προκειμένου να σωθούν οι μεγάλοι χρηματοπιστωτικοί θεσμοί, οι οποίοι είναι υπερβολικά μεγάλοι για να χρεοκοπήσουν (too big to fail). Η προφανής κατάληξη είναι ότι αυτοί οι θεσμοί, υγιείς και πιο μεγάλοι, ξανάρχισαν να μοιράζουν μεγάλες αμοιβές στα ήδη πλούσια στελέχη τους. Και έτσι το κράτος έγινε με τη σειρά του ευάλωτο. Στην περιφέρεια του συστήματος αυτή η κατάσταση οδήγησε τα κράτη των οποίων το χρέος έγινε στόχος άγριων κερδοσκοπικών επιθέσεων στις χρηματοπιστωτικές αγορές (Ελλάδα και Πορτογαλία) στον κίνδυνο της χρεοκοπίας. Και θα είναιάλλη μια φορά τα διεθνή κέντρα της οικονομικής εξουσίας αυτά που θα αποφασίσουν για τη διάσωση, για τη φτώχεια και την εξαθλίωση των πολιτών αυτών των κρατών που είναι αφερέγγυα.

Στην παγκοσμιοποιημένη χρηματοπιστωτική οικονομία είναι επομένως οι πρωταγωνιστές της εκείνοι που συνιστούν το πεπρωμένο μας. Θα μπορούσε να μου αντιτείνει κανείς ότι η πολιτική έχει ήδη πάρει πολλές πρωτοβουλίες, σε διάφορα επίπεδα, για να αποφύγει νέες κρίσεις και για να προτείνει λύσεις και στην παρούσα κρίση. Αρκεί να θυμηθούμε ότι το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών ενέκρινε πέρσι πάνω από 2.300 σελίδες νέων κανόνων (Dodd Frank Act) που υποτίθεται ότι προορίζονται να εξαλείψουν τις αιτίες της ύφεσης. Ωστόσο, η δημιουργία νέων αρχών επιτήρησης, που μαζί με τις υπάρχουσες πρέπει να εφαρμόσουν μεγάλο μέρος του νέου κανονιστικού πλαισίου, δεν φαίνεται να είναι ούτε ανανεωτική ούτε αποτελεσματική μεταρρύθμιση.

Ο λόγος είναι ότι όλα ανατέθηκαν στην ομοσπονδιακή τράπεζα και στις άλλες ανεξάρτητες αρχές, δηλαδή σε όλους εκείνους τους ελεγκτές που υποστήριζαν την ιδεολογία της ελεύθερης αγοράς και που διακήρυτταν (Γκρίνσπαν) ότι τα παράγωγα κάθε τύπου δεν πρέπει να υπάγονται σε κανένα νομικό κανόνα.(...)

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Φάκελος
Για το ίδιο θέμα
Υπάρχει δημοκρατία στην Ευρώπη;