Έντυπη Έκδοση

Δημοκρατικό έλλειμμα, αιχμή της κοινωνικής αναταραχής

Η Αραβική Ανοιξη, οι αγανακτισμένοι της Ισπανίας, της Ελλάδας, των ΗΠΑ, οι διαδηλωτές του Ισραήλ, της Χιλής αλλού με μαζικά κινήματα, αλλού με λίγες δεκάδες άτομα δεν έχουν πολλά κοινά στοιχεία μεταξύ τους, παρ' όλο που μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι πρόκειται για:

SERGE HALIMI Διευθυντής, «Le Monde diplomatique» SERGE HALIMI Διευθυντής, «Le Monde diplomatique» *Αυθόρμητες επαναστάσεις

*Απεξάρτηση από τα κύρια κόμματα (που κρίνονται συνυπεύθυνα για το αδιέξοδο)

*Αγανάκτηση χωρίς κατεύθυνση αλλά με γνώση της κατάστασης

Εχουν όμως ένα σημαντικό κοινό στοιχείο, αρνούνται να υπηρετήσουν την καθεστηκυία τάξη τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Αρνούνται ένα άρρωστο σύστημα που θέτει σε αμφισβήτηση τρεις βασικές αξίες των δημοκρατικών κοινωνιών: την ισότητα, τη λαϊκή κυριαρχία και την πολιτική δημοκρατία.

Ας μείνουμε όμως στην τρίτη αυτή αξία ή καλύτερα στην έλλειψή της, που δεν είναι μόνο ευρωπαϊκό φαινόμενο αλλά παγκόσμιο.

1. Στην Αμερική η οικονομική εξουσία αγοράζει την πολιτική εξουσία

Πώς ελήφθη η απόφαση στις ΗΠΑ να συγχωνευτούν τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ένωση που είχε ως αποτέλεσμα τη μόλυνση της παγκόσμιας οικονομίας από τις χρηματοπιστωτικές τρέλες των Goldman Sachs, Citigroup και Bank of America;

Την άνοιξη του 1996, στο τέλος μιας μέτριας πρώτης θητείας, ο πρόεδρος Κλίντον προετοιμάζει την εκστρατεία επανεκλογής του. Χρειάζεται χρήματα και για να τα βρει έχει την ιδέα να προσφέρει στους πιο γενναίους δωρητές στο κόμμα να περάσουν ένα βράδυ στο Λευκό Οίκο ή ακόμα να πιουν τον καφέ τους με τον πρόεδρο εκεί.

Ενας από αυτούς τους καφέδες κόστισε δισεκατομμύρια επί δισεκατομμυρίων δολάρια στην παγκόσμια οικονομία και προκάλεσε την απώλεια δεκάδων εκατομμυρίων θέσεων εργασίας. Διότι στις 13 Μαΐου του 1996, μερικοί από τους σημαντικότερους τραπεζίτες των ΗΠΑ έγιναν δεκτοί στο Λευκό Οίκο από μέλη της κυβέρνησης. Εκτός από τον πρόεδρο Κλίντον, παρών ήταν ο υπουργός Οικονομικών, Ρόμπερτ Ρούμπιν, ο υπεύθυνος για τη ρύθμιση του τραπεζικού συστήματος και ο... ταμίας του Δημοκρατικού Κόμματος.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της κυβέρνησης, εκείνη την ημέρα «οι τραπεζίτες συζήτησαν την επερχόμενη νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων των προτάσεων που επιτρέπουν ν' ανοίξουν τα σύνορα που χωρίζουν τις τράπεζες από τα άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα».

Εκείνη την εποχή, ο νόμος Γκλας-Στίγκαλ του '33 απαγόρευε στις εμπορικές τράπεζες να χρησιμοποιούν τα χρήματα των πελατών τους για να κερδοσκοπούν με διάφορα χρηματοπιστωτικά προϊόντα. Μπορούσαν μόνο να δανείζουν στους πελάτες και τις επιχειρήσεις.

Ηταν εύκολο και ακίνδυνο. Μιλούσαν για τον κανόνα 3/6/3: δανείζεσαι με 3%, δανείζεις με 6%, παίζεις γκολφ στις 3 το μεσημέρι.

Ομως οι τραπεζίτες είχαν βαρεθεί αυτόν τον κανόνα που τους απαγόρευε να κερδίσουν από το θαύμα της νέας οικονομίας και την ώρα του καφέ μπόρεσαν να εκφράσουν την ανυπομονησία τους στον Κλίντον, τη στιγμή που αυτός περίμενε χρηματοδότηση για την επανεκλογή του.

Και τη συνέχεια τη γνωρίζουμε όλοι.

Μέγα θαύμα, λίγες εβδομάδες αργότερα ο υπουργός Οικονομικών καταρτίζει το ανάλογο νομοσχέδιο, ενώ τρία χρόνια αργότερα ο επανεκλεγείς Κλίντον υπογράφει το νόμο, ο οποίος προκάλεσε το κερδοσκοπικό όργιο της δεκαετίας του 2000 και κατέληξε στο οικονομικό κραχ του 2008.

2. Οι Ευρωπαίοι ψηφίζουν, αλλά η ψήφος τους δεν έχει βάρος

Το 2005, δύο από τις έξι ιδρυτικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η Γαλλία και η Ολλανδία, απορρίπτουν με δημοψήφισμα και με μεγάλη πλειοψηφία την ευρωπαϊκή συνταγματική συνθήκη. Οι κυβερνήτες αποφασίζουν τότε να επικυρώσουν το ίδιο κείμενο από τη Βουλή.

Τέσσερις μήνες πριν εκλεγεί πρόεδρος, ο Νικολά Σαρκοζί δηλώνει: «Το δικαίωμα στη σύνταξη στα 60 χρόνια πρέπει να παραμείνει». Υστερα από ένα χρόνο και αναφερόμενος στην πιθανή κατάργηση αυτού του δικαιώματος, επιμένει: «Δεν θα το κάνω (...). Δεν είναι μια δέσμευσή μου προς τους Γάλλους. Αρα δεν έχω εντολή να κάνω κάτι τέτοιο. Κι αυτό, ξέρετε, μετράει για μένα».

Πέρσι, το δικαίωμα στη σύνταξη στα 60 καταργήθηκε. Χωρίς λαϊκή εντολή και παρά τις μεγάλες διαδηλώσεις των Γάλλων.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Φάκελος
Για το ίδιο θέμα
Υπάρχει δημοκρατία στην Ευρώπη;