Έντυπη Έκδοση

Η οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας

Η ελληνική και η ιταλική κρίση πυροδότησαν, εκτός από τους φόβους που σχετίζονται με την αφερεγγυότητα των δύο χωρών και την επιβίωση του ευρώ, και τον διάλογο για τη δημοκρατία στην Ευρώπη.

GIOVANNI PERELLI Αρχισυντάκτης Διεθνών Σχέσεων του περιοδικού «Espresso» GIOVANNI PERELLI Αρχισυντάκτης Διεθνών Σχέσεων του περιοδικού «Espresso» Αφορμές είναι από τη μια πλευρά οι πιέσεις της Μέρκελ και του Σαρκοζί στον Παπανδρέου να εξουδετερώσει τη νάρκη του δημοψηφίσματος, που εμπόδισαν τον κυρίαρχο λαό να εκφραστεί μέσω της πρώτης «επιλογής» της δημοκρατίας, που ήταν το δημοψήφισμα, να αποφασίσει δηλαδή για μέτρα που θα έχουν αντίκτυπο σε όλη την ήπειρο αφορούν όμως πρωτίστως την Ελλάδα. Και από την άλλη η εποπτεία που εξασκούν ΕΚΤ και ΔΝΤ στην Ιταλία υπαγορεύοντας λεπτομερώς το πλαίσιο της λιτότητας, κάτι που αποτελεί αντικειμενικό περιορισμό της εξουσίας της κυβέρνησης και του κοινοβουλίου.

Ο αντίλογος λέει ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Ιταλία έχουν συνειδητά αποδεχθεί τον περιορισμό της κυριαρχία τους για να γίνουν μέρος μιας κοινότητας (Ε.Ε.) και ότι το κοινό συμφέρον πρέπει να προέχει των εθνικών προβλημάτων. Δεν μπορείς άλλωστε να ανήκεις σε μια λέσχη αν δεν σέβεσαι τους κανόνες της. Και για τη σωτηρία της Ευρώπης μπορούμε να ανεχθούμε ορισμένους περιορισμούς σε αφερέγγυες χώρες.

Δεν είναι η πρώτη φορά πού η δημοκρατία θυσιάζεται στον βωμό ανώτερων αναγκών. Κλασικό παράδειγμα είναι εκείνο της Αλγερίας, όπου τη δεκαετία του '90 το κόμμα των ισλαμιστών φονταμενταλιστών κέρδισε τις εκλογές, όμως οι στρατηγοί τις ακύρωσαν φοβούμενοι σοβαρές συνέπειες για τη χώρα. Ωστόσο εντυπωσιάζει το γεγονός ότι ένας παρόμοιος διάλογος αναπτύσσεται σήμερα στην Ευρώπη, που θεωρείται λίκνο της δημοκρατίας.

Γι' αυτά ευθύνεται κυρίως η μη ολοκλήρωση της Ευρώπης, η οποία αύξησε υπέρμετρα τις διαστάσεις της αλλά μέσα σε τόσα χρόνια δεν έχει βρει ακόμη τη συνοχή της. Αν και έχουν παρέλθει τα χρόνια που ο Κίσινγκερ αναρωτιόταν σε ποιον πρέπει να τηλεφωνήσει για να διαπραγματευθεί με την Ευρώπη, ισχύει ακόμη ότι οι θεσμοί της παραμένουν εύθραυστοι. Μόνο το κοινοβούλιο, που έχει περιορισμένες εξουσίες, έχει διευρυμένες δυνατότητες. Η Κομισιόν είναι ένας γραφειοκρατικός μηχανισμός υποχρεωμένος να διαμεσολαβεί στις διαφορετικές ανάγκες των κρατών μελλών. Η πολυφωνία αυτή μετέτρεψε την Ε.Ε. σε έναν πολιτικό νάνο που εξουσιοδοτεί τις ΗΠΑ, ή τα ισχυρότερα κράτη μέλη της, να επιλύσουν τις διεθνείς κρίσεις (τη Γαλλία στην περίπτωση της Λιβύης). Η δύναμη του ευρώ και οι μεγάλες διαστάσεις της αγοράς της Ευρώπης (σχεδόν 500 εκατομμύρια πολίτες) της εξασφαλίζουν βέβαια μεγάλη οικονομική δύναμη, ωστόσο δεν ανήκουν στη ζώνη του ευρώ και οι 27 χώρες. Και κανένα από τα κράτη μέλη δεν καθορίζει τη νομισματική πολιτική, αφού δεσμεύονται όλα από τις οδηγίες της ΕΚΤ.

Αναπόφευκτη συνέπεια των όσων ειπώθηκαν είναι ότι στις δύσκολες στιγμές το Παρίσι και το Βερολίνο, τα δύο ισχυρά μέλη, χαράσσουν την πορεία με τον συντονισμό της ΕΚΤ και του ΔΝΤ. Χορηγούν στους αδύναμους κρίκους (Αθήνα και Ρώμη) τις συνταγές τους για τη σωτηρία όλης της Ενωσης. Το βαρύ τίμημα είναι η αποδυνάμωση της δημοκρατίας στο όνομα της «ρεαλπολιτίκ».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Φάκελος
Για το ίδιο θέμα
Υπάρχει δημοκρατία στην Ευρώπη;