Έντυπη Έκδοση

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ, ΒΙΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ, ΜΑΡΚΟΣ ΚΑΤΩΝ 5.3

Μία είδηση από το παρελθόν. Ιεραί Ημίονοι

Οπου και να σταθείς στην Αθήνα, δεν θα γλιτώσεις από την Ακρόπολη! Ευτυχώς. Οι περισσότεροι Ελληνες τη βλέπουν με μάτια τουριστικά, κάτι σαν τον Πύργο του Αϊφελ. Ελάχιστοι Αθηναίοι έχουν ανεβεί στον Ιερό Βράχο. Νομίζω 0,3%. Κανένα μάθημα για την Ακρόπολη δεν έχει γίνει ποτέ στα ελληνικά σχολεία (εκτός ίσως από μια σκέτη αναφορά). Μήπως στα Πανεπιστήμια;

Αν είχε γίνει θα το γνωρίζαμε. Γιατί θα πρόβαλλαν την ταινία που γυρίσαμε με τον Ηρακλή Παπαδάκη, την οποία είχε αγοράσει (το 1961!) το υπουργείο Παιδείας. Εκτός αν την έχει χάσει.

Οι Αμερικανοί ίσως γνωρίζουν καλύτερα την Ακρόπολη, χάρη στις 3.000 κόπιες της ταινίας μας που αγόρασαν 3.000 Πανεπιστήμια (το 1963!). Η απόδειξη ότι την ξέρουν είναι ότι όλες αυτές οι κόπιες έχουν καταστραφεί από τις χιλιάδες προβολές που έχουν υποστεί! Την έχουμε χάσει την ταινία και δεν μπορούμε να βρούμε κόπια που να παίζεται πουθενά. (Α προπό, αν κανείς γνωρίζει πού υπάρχει κόπια ή αν γνωρίζει τον κλέφτη που βούτηξε την τελευταία την ώρα που ήταν καθ' οδόν για την Ελληνική Ταινιοθήκη, να μας το πει παρακαλώ. Και θα του προσφέρω ένα δώρο 1.000 ευρώ μαζί με την ευχή μου, που ξέρω ότι πιάνει.)

Ακρόπολη, όπως όλοι γνωρίζουμε, σημαίνει Φρούριο. Τα Ακρον της Πόλεως. Συνήθως μέσα σε τείχη. Συνήθως σε λόφους και βουνά για να μην παίρνονται εύκολα από τον εχθρό. Βέβαια, η Αθήνα έγινε μια μεγάλη Πόλη (δηλαδή Πολιτεία) σε μεγάλη έκταση και μεγαλύτερη στρατηγική αξία απέκτησαν τα ορυχεία αργύρου του Λαυρίου από την Ακρόπολη.

Ή οι τριήρεις του Θεμιστοκλή που έσωσαν την Αθήνα από τους Πέρσες στη Σαλαμίνα. Τότε που ο Ξέρξης είχε καταλάβει και καταστρέψει την Ακρόπολη, νομίζοντας ότι κάτι έκανε. Η Ακρόπολη στη Δημοκρατία έγινε ένα κέντρο θρησκευτικό, ο Παρθενώνας το κρατικό χρηματοκιβώτιο, πρόσοψη πολυτελείας θα μπορούσε να πει κανείς (την εποχή του Περικλή). Ο Κλεισθένης είχε ήδη εγκαταλείψει την πολιτικοθρησκευτική χρήση της Ακρόπολης ως Υψηλή Αρχή και κατέβασε τη Δημοκρατία εκεί που είναι ο δήμος, δηλαδή ο λαός. Στο επίπεδο της Αγοράς.

Ομως η Ακρόπολη, η θέση, το μήνυμα, τα έργα τέχνης που έχει απάνω της, η πολιτική και θρησκευτική ιστορία της, η θεϊκή της ομορφιά, με όλα αυτά, είναι από τα συγκινητικότερα μνημεία της ανθρωπότητας. Εχω ανεβεί 154 φορές στον Ιερόν αυτό Βράχο. Για την ταινία φυσικά... Που έγινε σε συνεργασία με τον έφορο της Ακρόπολης και διευθυντή του Μουσείου της, τον αείμνηστο μέγα αρχαιολόγο Γιάννη Μηλιάδη. Την ξέρω απ' έξω και ανακατωτά (την ήξερα...).

Πρέπει να πω ότι για μένα -και όχι μόνο βέβαια- είναι ένας τόπος ιερός. Κάτι σαν ένα σκαλοπάτι για να βρεθείς πάραυτα στον Παράδεισο. Μ' ένα σάλτο. Ανεβαίνεις και μόλις διασχίζεις τα Προπύλαια αρχίζουν να τρέχουν δάκρυα από τα μάτια σου. Γίνεσαι ένα με το βράχο, γίνεσαι άγαλμα, ή έστω κίονας ιωνικός. Ενα με τη Νίκη που λύνει το σανδάλι της. Την αγκαλιάζεις, τη χαϊδεύεις και κοιμάσαι μαζί της.

«Ιεραί ημίονοι»*

Τώρα γιατί σας τα λέω αυτά στα καλά καθούμενα; Σας τα λέω για να σας θυμίσω τα μουλάρια που επί χρόνια έφερναν το μάρμαρο από την Πεντέλη για να χτιστεί αυτό που βλέπετε συνέχεια από μακριά και ποτέ από κοντά! Τα μουλάρια, ναι, αυτά την είχαν ερωτευθεί την Ακρόπολη. Ακούστε τι έγινε. Οταν τελείωσε το Εκατόμπεδο, ο ναός της Αθηνάς που είχε προηγηθεί του σημερινού Παρθενώνα (το Εκατόμπεδο που κατέστρεψε το γουρούνι ο Ξέρξης), οι Αθηναίοι ονόμασαν «Ιεράς Ημιόνους» τα μουλάρια που είχαν φέρει τους τόνους εκείνους του μαρμάρου από την Πεντέλη για το χτίσιμο. Και τους έδωσαν την ελευθερία τους. Τα άφησαν ελεύθερα στους αγρούς! Κανείς δεν είχε το δικαίωμα να τα ενοχλήσει.

Να όμως που ένα από αυτά ήθελε να συνεχίσει! Είχε ερωτευθεί την Ακρόπολη και κάθε μέρα άφηνε τους αγρούς και ανέβαινε μόνο του μέχρι απάνω στο βράχο! Οι Αθηναίοι συγκινήθηκαν και με ψήφισμα του Δήμου πήραν την ιδιαίτερη απόφαση γι' αυτήν την πολιτισμένη και φιλότεχνο ημίονο να τρέφεται έκτοτε από το Δημόσιο Ταμείο! Να σιτίζεται μαζί με τους Βουλευτές και του ξένους Πρέσβεις! (Βλ. Πλουτάρχου, Βίοι Παράλληλοι, Μάρκος Κάτων). Αυτή η ημίονος δεν την έβλεπε από μακριά την Ακρόπολη όπως τα πέντε εκατομμύρια των σημερινών Αθηναίων.

Αναρωτιέμαι αν όλα αυτά τα μουλάρια του εμφυλίου, που τόσα και τόσα πυρομαχικά ανεβοκατέβαζαν στα ελληνικά βουνά, αναρωτιέμαι αν σκέφτηκε ποτέ κανείς να τα τιμήσει.

* Η λέξη «ημίονος», στην αρχαιότητα, ήταν γένους θηλυκού (και πολύ σπάνια θα τη βρούμε γένους αρσενικού).

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Ο κόσμος κατ' εμέ - Του ΡΟΒΗΡΟΥ ΜΑΝΘΟΘΥΛΗ