Έντυπη Έκδοση
Βιβλιοθήκη, Παρασκευή 12 Ιουνίου 2009
Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου
Δύο επιστολές έφτασαν στη Βιβλιοθήκη και δημοσιεύονται σ' αυτό το φύλλο. Και οι δύο μιλούν για την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, που η αναφορά σ' αυτήν, στο φ. 547, προκάλεσε την αντίδραση της πρώτης επιστολής, για να ακολουθήσει η απάντηση της δεύτερης. Ιδού.
Αθήνα, 22 Απριλίου 2009
Κύριε διευθυντά,
Πληροφορήθηκα πρόσφατα το περιεχόμενο της συνέντευξης του Ντίνου Χριστιανόπουλου στη «Βιβλιοθήκη» της 2/4/09, ο οποίος με εμπαθή και ανοίκειο τρόπο, αναφερόμενος στη γιαγιά μου Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, την οποία σημειωτέον ουδέποτε γνώρισε, την αποκαλεί «ελεεινή και απαράδεχτη», απαξιώνοντας παράλληλα το σύνολο του στιχουργικού της έργου.
Προκειμένου δε να προσδώσει κύρος στους προσβλητικούς χαρακτηρισμούς του, ισχυρίζεται ότι αυτοί προέρχονταν δήθεν από τον Βασίλη Τσιτσάνη. Ομως, ο αείμνηστος Τσιτσάνης, τον οποίο γνώριζα προσωπικά, αποκαλούσε δημόσια την Ευτυχία «αξιαγάπητη», «μεγάλη» κι «αξέχαστη», ακόμα και χρόνια μετά τον θάνατό της (σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα «Τα Νέα» τον Μάιο του 1977).
Το γεγονός τούτο άλλωστε ήταν κι αυτονόητο, αφού είναι γνωστό ότι η Ευτυχία οφείλει την είσοδό της στον χώρο του λαϊκού τραγουδιού στη γνωριμία της με τον Τσιτσάνη αρχές της δεκαετίας του '50, κι ότι από τότε αναπτύχθηκε μεταξύ τους πολύχρονη φιλία και συνεργασία, τουλάχιστον μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '60 που εγώ τον θυμάμαι σπίτι μας, χωρίς να διαταραχθούν οι σχέσεις τους μέχρι τον θάνατό της. Οσον αφορά «τα καβουράκια», όπου ο παραπάνω όψιμος ερευνητής εντελώς αυθαίρετα και κακόβουλα αποδίδει στην Ευτυχία ένα ελάχιστο μέρος των στίχων, δεν γνωρίζω εάν ο Λευτέρης Παπαδόπουλος έχει αναφέρει ότι οι στίχοι τους ανήκουν κατά 100% στην Παπαγιαννοπούλου. Γνωρίζω, όμως, ότι τούτο έχει δηλωθεί ανεπιφύλακτα και κατηγορηματικά μεταξύ άλλων, τόσο από τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, που έζησε «από πρώτο χέρι» ανθρώπους και καταστάσεις στην εποχή τους, όσο και από τον έγκυρο ερευνητή Πάνο Γεραμάνη, ο οποίος σημειωτέον ήταν μέγας θαυμαστής του έργου τού Τσιτσάνη (βλ. Λευτ. Παπαδόπουλου: «Ολα είναι ένα ψέμα», 2002, σ. 277 Πάνου Γεραμάνη: «Η ζωή μου ένα τραγούδι», 2007, σ. 80).
Εντέλει αναρωτιέμαι αν η μεγάλη καλλιτεχνική κι εμπορική επιτυχία, για δεύτερη συνεχή χρονιά, της θεατρικής παράστασης πάνω στη ζωή και την προσωπικότητα της Ευτυχίας ενόχλησε τόσο πολύ τον κ. Χριστιανόπουλο, ώστε να πραγματοποιήσει αυτή την αήθη επίθεση στο πρόσωπο και το έργο της, 37 χρόνια μετά τον θάνατό της.
Ο εγγονός της Ευτ. Παπαγιαννοπούλου
Αλέξης Γ. Πολυζωγόπουλος
* * *
Θεσσαλονίκη 14.5.2009
Αγαπητέ μου κ. Χρονά,
Θερμά ευχαριστώ για την καλοσύνη που είχατε να με ενημερώσετε σχετικά με την επιστολή του κ. Αλ. Πολυζωγόπουλου, που με αφορά. Δυστυχώς, τα όσα σημειώνει ο επιστολογράφος σας είναι αληθινά. Δεν ξέρω πώς μου ξέφυγαν τέτοιες εκφράσεις, ενώ με τίποτε δεν θα ήθελα να προσβάλω τη φήμη και τον χαρακτήρα της γιαγιάς του - προπάντων δεν είμαι εμπαθής. Οσο για το βιβλίο μου, ευτυχώς δεν καταπιάνεται με τους χαρακτήρες των συνθετών και των στιχουργών, αλλά μόνο με τις συνθήκες με τις οποίες γράφτηκαν τα τραγούδια του Τσιτσάνη. Τα όσα είπε ο Τσιτσάνης στον Χατζηδουλή ο κ. Πολυζωγόπουλος τα χαρακτηρίζει αναληθή (βλ. βιβλίο Λ. Παπαδόπουλου «Ολα είναι ένα ψέμα», σ. 136), αλλά εγώ ακολουθώ πιστά τον Τσιτσάνη (βλ. Χατζηδουλή «Η ζωή μου, το έργο μου», σελ. 179) και γι' αυτό βρίσκω ότι ο Λ. Παπαδόπουλος κακώς αποδίδει στην Παπαγιαννοπούλου ολόκληρο το τραγούδι ( σ. 292). Πάντως η συζήτηση ξεκίνησε από το ποιος έγραψε τα «Καβουράκια» και δεν θα έπρεπε να εκτραπεί σε χαρακτηρισμούς προσώπων. Αυτό είναι σφάλμα μου -που δεν υπάρχει στο βιβλίο μου αλλά μόνο στη συνέντευξή μου- και ειλικρινά ζητώ συγγνώμη από τον επιστολογράφο σας. Κατά τ' άλλα, κάποιος άλλος θα έπρεπε να ερευνήσει το όλο θέμα, μήπως και βρεθεί τελικά η αλήθεια.
Με τιμή
Ντίνος Χριστιανόπουλος
