Έντυπη Έκδοση

Πέντε κρίσιμα σημεία-ερωτήματα

Το πρώτο μεγάλο θέμα που παρουσιάστηκε με την Αραβική Ανοιξη αφορά τη δημιουργία των συνθηκών για τη συνεννόηση, αν όχι για τη συμμαχία, πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων.

Είναι επιτακτική ανάγκη η συνεννόηση αυτή να αναζητηθεί και να οικοδομηθεί πάνω σε νέες βάσεις και με νέους τρόπους και όχι με τις μεθόδους και πολιτικές που χρησιμοποίησαν τα καθεστώτα που ανετράπησαν. Επίσης σημαντικό ζήτημα εδώ είναι και η αναζήτηση των νέων κανόνων και όρων που θα οριοθετούν το πλαίσιο ανάπτυξης των διαδικασιών, διεργασιών και πολιτικών επιλογών στο εξής. Η αναζήτηση αυτή πρέπει να γίνει με συναινετικές και όχι συγκρουσιακές διαδικασίες.

Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα είναι ο μετασχηματισμός των συνθηκών που επηρεάζουν την οικονομία. Η διάλυση των παλαιών δομών και συμφερόντων και όχι απλά η αντικατάσταση των παλαιών ελίτ της οικονομίας με νέες είναι η πρώτη ουσιαστική προϋπόθεση ώστε να υπάρξει δικαιοσύνη για τα οικονομικά εγκλήματα που διαχρονικά έγιναν σε βάρος των λαών των χωρών αυτών. Επίσης είναι ο δρόμος που θα οδηγήσει σε μια νέα δημοκρατική και κοινωνικά ευαίσθητη οικονομική πραγματικότητα, που θα έχει κύριο στόχο την αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας των πολιτών και, τηρουμένων των περιορισμών που δημιουργεί η οικονομική κρίση, την ευημερία τους. Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι οι συνθήκες διαφέρουν σε κάθε χώρα. Για παράδειγμα, στη Λιβύη, όπου η εκμετάλλευση του πετρελαίου παραμένει ο βασικός μοχλός της οικονομίας, οι σχετικές διεργασίες στον τομέα της οικονομίας αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες από την Τυνησία και την Αίγυπτο.

Το τρίτο μεγάλο ζήτημα αφορά τον αναγκαίο εσωτερικό μετασχηματισμό των δυνάμεων που ανέπτυξαν την κινηματική διαδικασία της Αραβικής Ανοιξης. Οι περισσότερες δυνάμεις, με καλύτερο παράδειγμα τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, ενεργούσαν με τη μυστικότητα και τις προφυλάξεις που επιβάλλει η παρανομία. Σήμερα, με τις νέες συνθήκες που επικρατούν, αυτή η παλαιά μυστική δράση πρέπει να δώσει τη θέση της σε διαφανείς και ορατές πολιτικές διαδικασίες, κάτι για το οποίο αγωνίζεται βέβαια η Μουσουλμανική Αδελφότητα, τα στελέχη της οποίας διαπίστωσαν επίσης ότι η Αραβική Ανοιξη επηρεάζει την Αδελφότητα και εσωτερικά, γεγονός που ανάμεσα σε άλλα επισημαίνει ο Αμερικανός καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο George Washington, Nathan J. Brown, στην αξιόλογη μελέτη του «Islam and politics in the New Egypt».

Το τέταρτο μεγάλο θέμα αφορά τις σχέσεις και την αξιοποίηση των νέων δυνάμεων που προέκυψαν από την Αραβική Ανοιξη. Οι νέοι, για παράδειγμα, αποτελούν σημαντική δύναμη, από κάθε άποψη. Η προσέγγισή τους όμως, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία των κοινωνικών μετασχηματισμών, είναι μεγάλο και καθόλου εύκολο εγχείρημα.

Το πέμπτο μεγάλο θέμα αφορά τις «διεθνείς σχέσεις» της Αραβικής Ανοιξης. Ζήτημα σημαντικό, γιατί όπως προβλέπει και η θεωρία των Διεθνών Σχέσεων, διεργασίες και εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον επηρεάζουν και τις εσωτερικές διεργασίες στις χώρες. Για παράδειγμα, αναφορές στελεχών της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στην Αίγυπτο, ότι η χώρα δεν θα ακολουθήσει τα βήματα του Ιράν, αλλά και απόψεις που θεωρούσαν ως πιο λογική και εφικτή για την Αίγυπτο την τουρκική περί οργάνωσης του κράτους αντίληψη -συζητήσεις βέβαια που έγιναν προτού ξεσπάσουν οι ταραχές στην Τουρκία-, δείχνουν αν μη τι άλλο ότι οι αντιλήψεις του διεθνούς παράγοντα επηρεάζουν και τις διεργασίες στο εσωτερικό, ιδιαίτερα μάλιστα όταν ληφθεί υπόψη ότι πολλές χώρες, ξεκινώντας από τις ΗΠΑ και τις χώρες-μέλη της Ε.Ε., αντιμετωπίζουν με δέος το ενδεχόμενο μετεξέλιξης χωρών όπως η Αίγυπτος σε ισλαμικές δημοκρατίες.

Οι πρόσφατες βέβαια εξελίξεις στη γειτονική χώρα και η εσωτερική σύγκρουση των διαφορετικών αντιλήψεων -θεοκρατική με κοσμική- που αυτή αποκαλύπτει, αλλά και τα τελευταία, με ίδια χαρακτηριστικά, γεγονότα στην Αίγυπτο, αποδεικνύουν ότι η σύγκρουση των διαφορετικών αντιλήψεων είναι υπαρκτή και καθιστά δύσκολη την ολοκλήρωση των έστω και με αργούς ρυθμούς κοινωνικών μετασχηματισμών που θα είχαν αποτέλεσμα και την ειρηνική κοινωνική συνύπαρξη των διαφορετικών κοινωνικών ομάδων σε κάθε χώρα, αλλά και την όποια νέα αντίληψη για τις διεθνείς σχέσεις τείνει να διαμορφωθεί.Το ίδιο συμβαίνει και με τη συνεχιζόμενη κρίση στη Συρία και τις διεθνείς προεκτάσεις της, το συνεχιζόμενο τέλμα στην ειρηνευτική διαδικασία στη Μ. Ανατολή αλλά και άλλα διεθνή γεγονότα.

Είναι βέβαιο ότι η έρευνα για την Αραβική Ανοιξη με στόχο την πλήρη αξιολόγηση και αποτίμηση των γεγονότων που τη συνθέτουν θα συνεχιστεί. Και πρέπει, γιατί η προσθήκη στην ήδη αξιόλογη βιβλιογραφία που υπάρχει και νέων στοιχείων, μόνο θετικά αποτελέσματα μπορεί να έχει.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Αίγυπτος
Μέση Ανατολή και αραβικός κόσμος
Βιβλίο