Έντυπη Έκδοση

Ο Εθνικός Υμνος «απελευθερώθηκε» στο Διαδίκτυο

Κόπηκαν οι διαφημίσεις

Η δημοσιοποίηση του γεγονότος της διαφημιστικής εκμετάλλευσης κάποιων εκτελέσεων του Εθνικού Υμνου μας από το YouTube, θέμα που επεσήμανε πρώτος ο διαδικτυακός ιστότοπος ThePressProject και ύστερα η «Ελευθεροτυπία», προκάλεσε κατά τα φαινόμενα έστω και σιωπηρές... δράσεις και αντιδράσεις.

Το ελληνικό τμήμα της Google (ιδιοκτήτριας εταιρείας του YouTube από το 2006) με το οποίο ήρθαμε εξ αρχής σε επαφή στην αρχή της προηγούμενης εβδομάδας, ζητώντας διευκρινίσεις, απέφυγε, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, οποιαδήποτε επίσημη τοποθέτηση.

Και όμως, σιωπηρά απέσυρε τις διαφημίσεις από τις επίμαχες εκτελέσεις του Εθνικού Υμνου, στις οποίες, όπως είχαμε εντοπίσει και αναφέρει σε δημοσίευμά μας την προηγούμενη Πέμπτη, την ακρόαση του Υμνου «προλόγιζαν» διαφημιστικά σποτ της Pizza Hut, της Cosmote, των Village Cinemas κ.λπ. Αυτό βέβαια δεν ακυρώνει την υποχρέωση της Google να απαντήσει εάν η ίδια έχει ήδη καρπωθεί μέρος των εσόδων από τις διαφημίσεις, ποιος άλλος έχει ωφεληθεί από τα διαφημιστικά έσοδα και τελικά ποιος διεκδικεί τα συγγενικά δικαιώματα από τις συγκεκριμένες εκτελέσεις του Εθνικού Υμνου.

Επίσημη απάντηση μας έστειλε ωστόσο η Jaclyn Ranere, αντιπρόεδρος του τμήματος μάρκετινγκ και εταιρικών ανακοινώσεων της εταιρείας The Orchard, δηλαδή της πολυεθνικής που εμπλέκεται στην υπόθεση καθώς, διαθέτοντας ένα παγκόσμιο δίκτυο συλλογικής διαχείρισης και διανομής μουσικής και ταινιών, δρα και υπέρ όσων ελληνικών ανεξάρτητων δισκογραφικών εταιρειών εκπροσωπούν δημιουργούς οι οποίοι διεκδικούν τα εκτελεστικά τους δικαιώματα από δικές τους εκτελέσεις του Εθνικού Υμνου.

Διαχείριση δικαιωμάτων

«Στην εταιρεία μας», μας απαντά η κυρία Ranere σε mail της, «υπάρχει ειδικό τμήμα που ασχολείται αποκλειστικά με τη διαχείριση δικαιωμάτων των παραγωγών των εταιρειών που διανέμουμε ψηφιακά. Η Orchard δεν διαχειρίζεται πνευματικά δικαιώματα, δηλαδή δικαιώματα συνθετών και στιχουργών, παρά μόνο δικαιώματα χρήσεως των ηχογραφημάτων (master rights).

»Συγκεκριμένα, για τη διαχείριση στο YouTube των ηχογραφημάτων των πελατών μας (μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και αρκετές ελληνικές ανεξάρτητες δισκογραφικές εταιρείες), το τμήμα αυτό -με τη βοήθεια των διαθέσιμων τεχνολογικών εργαλείων- επιτυγχάνει την αναγνώριση και ταυτοποίηση των ηχογραφημάτων, εφ' όσον αυτά χρησιμοποιούνται ανεπίσημα από απλούς χρήστες (user generated content).

»Στην περίπτωση όμως κομματιών των οποίων η σύνθεση δεν υπόκειται πλέον σε πνευματικά δικαιώματα (public domain/κοινό κτήμα) και προφανώς κυκλοφορούν πλέον σε χιλιάδες εκτελέσεις (όπως είναι ο Εθνικός Υμνος μιας χώρας, τα δημοτικά τραγούδια, οι κλασικές συνθέσεις κ.λπ.), προβλέπεται εξαίρεση από αυτή τη διαδικασία, για τον απλό λόγο ότι είναι δύσκολο έως αδύνατον το λογισμικό αναγνώρισης να εντοπίσει τις μικρές διαφορές ανάμεσα σε χιλιάδες παρόμοιες εκτελέσεις.

Επειδή αυτή η διαδικασία έχει αναπτυχτεί τεχνολογικά και εμπορικά πρόσφατα, υπάρχουν κάποια ηχογραφήματα -για τα όποια οι πελάτες μας βέβαια έχουν πλήρη δικαιώματα χρήσεως των ηχογραφημάτων (master rights)- τα οποία παρ' ότι ανήκουν στην κατηγορία "κοινού κτήματος", έχουν παραμείνει ενεργά στη διαδικασία ταυτοποίησης του YouTube.

Γι' αυτό όταν λαμβάνουμε ειδοποίηση από το YouTube, δεν εγείρουμε πλέον αξιώσεις για τα συγκεκριμένα ηχογραφήματα.

Συνεπώς και τώρα έχουμε αφαιρέσει από τον κατάλογό μας όλες τις αξιώσεις για τυχόν εκτελέσεις του ελληνικού Εθνικού Υμνου».

Με δυο λόγια, η Orchard, προφανώς και μετά το θόρυβο που δημιουργήθηκε, αποσύρει τις αξιώσεις της για τις εκτελέσεις του Εθνικού Υμνου και πετάει το μπαλάκι στη YouTube... Ταυτόχρονα από την απάντηση της Orchard γίνεται σαφές ότι δεν είναι μόνον οι ξένες εταιρείες που ωφελήθηκαν, αλλά ότι υπάρχουν και ελληνικές εταιρείες και ιδιώτες που διεκδικούν συγγενικά δικαιώματα από εκτελέσεις του Εθνικού Υμνου. Αυτό είναι νόμιμο;

Πάντως για τον Εθνικό Υμνο δεν υφίστανται πια πνευματικά δικαιώματα, καθώς έχει παρέλθει η 70ετία από το θάνατο των δημιουργών του, του Διονυσίου Σολωμού (1857) και Νικολάου Μάντζαρου (1872).

Επίσημη τοποθέτηση

Ως άυλη πνευματική κληρονομιά και εθνικό σύμβολο όμως, έχει περάσει στη δικαιοδοσία του υπουργείου Πολιτισμού. Αυτό σημαίνει ότι εάν ακολουθούσε κάποιος το νόμο κατά γράμμα, θα όφειλε να ζητά την άδεια του υπουργείου για να προβεί σε μία καινούργια εκτέλεση του Εθνικού Υμνου.

Απομένει λοιπόν η επίσημη τοποθέτηση του υπουργού Πολιτισμού, Πάνου Παναγιωτόπουλου, ο οποίος έχοντας κατ' εξοχήν την ευθύνη θα όφειλε να ζητήσει επισήμως εξηγήσεις από την Google, να διευκρινίσει ποιοι καρπούνται εκτελεστικά δικαιώματα από τον Εθνικό Υμνο και τελικώς να προστατεύσει ό,τι αναμφισβήτητα είναι κοινή πνευματική κληρονομιά και εθνικό σύμβολο.

Αν κρίνει κανείς από τον αντίκτυπο που είχαν ήδη τα σχετικά δημοσιεύματα (κινητοποιώντας την άμεση αντίδραση των δύο πολυεθνικών), ο υπουργός δεν χρειάζεται να κάνει και παρά πολλά, εκτός από το να ασχοληθεί λίγο...

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

4 σχόλια

1 Ο/Η Νίκος έγραψε: (πριν 3 έτη)
Είναι κρίμα γιατί ενώ δεν καταλαβαίνεται τίποτα από το θέμα το κάνετε ...ζήτημα. Γιατί δεν συμβουλεύεστε και την ΑΕΠΙ να σας εξηγήσει την διαφορά μεταξύ επανεκτέλεσης και διασκευής. Όχι δεν θα πάρω άδεια από κανένα υπουργείο αν με την ορχήστρα μου εκτελέσω επακριβώς τον εθνικό ύμνο και τον κυκλοφορήσω πχ σε cd μαζί με πχ άλλους 100 εθνικούς ύμνους. Δεν κάνω διασκευή. Αλλά ας πούμε ότι είμαι πειραματική jazz μπάντα και θέλω να κάνω διασκευή. Και ας πούμε πάω και ζητάω άδεια από το υπουργείο. Γιατί να μην μου την δώσει; Δεν προσβάλει κανέναν η εκτέλεση που θα κάνω. Άλλο θέμα τι θα κάνω με την ηχογράφηση και με το cd που θα κυκλοφορήσω.

Αφήστε που η σύνθεση είναι στην κοινή σφάιρα. Δεν νομίζω ότι είναι το υπουργείο που μπορεί να δώσει άδεια επανεκτέλεσης κλπ. Σε αυτό το σημείο γράφεται γενικότητες. Σαν δημοσιογράφοι πείτε μας ποια είναι η επίσημη θέση του υπουργείου. Απλό είναι. Μετά θα σας εξηγήσουμε και το σημείο αυτό.
2 Ο/Η EFENPRESS έγραψε: (πριν 3 έτη)
Ο Εθνικός μας Ύμνος, δεν επιδέχεται καμίας διασκευής.Δεν είναι τραγουδάκι ή μουσικό κομμάτι για να το μετατρέψουμε σε jass κ.λ.π.
Είναι σύμβολο και οποιαδήποτε μετατροπή του εμπίπτει στις διατάξεις του ΠΚ ( περιΰβριση συμβόλων).
3 Ο/Η Μιχάλης έγραψε: (πριν 3 έτη)
Τον Εθνικό ύμνο που έψελναν (και δεν τραγουδούσαν) αγωνιστές που μας ελευθερώσανεμ συζητάμε αν θα τον εκτελέσει πειραματική jazz ?
Εχετε τρελαθεί τελείως!!! Και βέβαια θα πρέπει να ζητήσετε άδεια και σαφώς θα υπάρχει και πιθανότητα να μην την δώσουν. Κάποια πράγματα είναι απλά κληρονομιές και δεν πρέπει να αλλοιώνονται καθόλου στο πέρασμα του χρόνου. Αλλοιώς μετά απο χρόνια, μέσω πολλαπλών αλλοιώσεων θα συζητάμε αν ο ύμνος ήταν του Armstrong. Οχι μη γελάτε. Ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν Ελλην?
4 Ο/Η Νίκος έγραψε: (πριν 3 έτη)
παρόλο που δεν μπορώ να εγγυηθώ την ακριβεια των στοιχείων, άνοιξε την σελίδα στην ελληνική wikipedia (μπορεί να υπάρχουν και καλύτερες πηγές δεν ξέρω) όπου μεταξύ άλλων μπορείς να διαβάσεις :

(...) Το 1828 μελοποιήθηκε από τον Κερκυραίο Νικόλαο Μάντζαρο πάνω σε λαϊκά μοτίβα, για τετράφωνη ανδρική χορωδία. (...)


(...) Ακολούθησαν και άλλες μελοποιήσεις από τον Μάντζαρο (2η το 1837 και 3η το 1839-'40), ο οποίος υπέβαλε το έργο του στον Βασιλιά Όθωνα (4η «αντιστικτική» μελοποίηση, Δεκέμβριος 1844). (...)

(...) Ο Μάντζαρος το 1861 επανεξέτασε για 5η φορά το έργο, αυτή τη φορά σε ρυθμό εμβατηρίου κατά παραγγελία του Υπουργού Στρατιωτικών.

Όταν ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ επισκέφθηκε την Κέρκυρα το 1865 μετά την ενσωμάτωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, άκουσε την εκδοχή για ορχήστρα πνευστών της αρχής της πρώτης μελοποίησης που έπαιζε η μπάντα της Φιλαρμονικής Εταιρείας Κερκύρας και του έκανε εντύπωση. Ακολούθησε Βασιλικό Διάταγμα του Υπουργείου Ναυτικών (Υπουργός Δ. Στ. Μπουντούρης) που το χαρακτήρισε «επίσημον εθνικόν άσμα» και διατάχθηκε η εκτέλεσή του «κατά πάσας τας ναυτικάς παρατάξεις του Βασιλικού Ναυτικού». Επίσης ενημερώθηκαν οι ξένοι πρέσβεις, ώστε να ανακρούεται και από τα ξένα πλοία στις περιπτώσεις απόδοσης τιμών προς τον Βασιλιά της Ελλάδος ή την Ελληνική Σημαία. Από τότε θεωρείται ως εθνικός ύμνος της Ελλάδος.

Το σύνολο της πρώτης μελοποίησης του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» τυπώθηκε για πρώτη φορά σε 27 μέρη στο Λονδίνο το 1873, έναν χρόνο μετά τον θάνατο του συνθέτη του. Ο αντισυνταγματάρχης ε.α. Μαργαρίτης Καστέλλης, πρώην διευθυντής του Μουσικού Σώματος, διασκεύασε τον «Εθνικό Ύμνο» για μπάντα κι αυτή η μεταγραφή (από την οποία απουσιάζει η σύντομη εισαγωγή) ανακρούεται από τις στρατιωτικές μπάντες ως σήμερα. Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι στα επτανησιακά μουσικά αρχεία σώζονται διασκευές του έργου για μπάντα χρονολογούμενες τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1840. (...)

( πηγή: http://el.wikipedia.org/wiki/Ύμνος_εις_την_Ελευθερίαν )
Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 4

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εθνικές επέτειοι
Δημοσιεύματα/Αρθρα/Σχολιασμοί/Παρεμβάσεις
Social Media
Πνευματικά Δικαιώματα / Copyright